80 lat Wielkiego Kryzysu 1929-39
Załamanie się gospodarki USA spowodowało utratę pracy milionów Amerykanów, a potem również wielu ludzi na całym świecie, których państwa powiązane były z USA. Dojście Roosvelt'a do władzy, Nowy Ład i poprawa sytuacji.
Po zakończeniu I wojny światowej gospodarka USA szybko się rozwijała, jednak kres temu położył krach na Wall Street w 1929 roku, a co doprowadziło do kryzysu ogólnoświatowego. Wzrost gospodarki amerykańskiej był spowodowany zwrotem wielu miliardów dolarów, jakie Wielka Brytania pożyczyła w czasie I wojny światowej oraz polityka prezydentów Hardinga i Coolidge’a. Spekulanci bezlitośni podbijali ceny akcji ponad ich wartość realną. W październiku 1929 roku ludzie zaczęli w panice sprzedawać swoje akcje. W dniu „czarnego czwartku” sprzedano trzynaście milionów akcji i od tego dnia rozpoczął się kryzy na Wall Street.
Wielu ludzi straciło wszystkie pieniądze. Zamykano banki i przedsiębiorstwa, wzrosło bezrobocie. W 1933 roku, najgorszym czasie kryzysu, tylko w Stanach Zjednoczonych było dwanaście milionów bezrobotnych. Kto utrzymał pracę miał zmniejszoną płacę o połowę. Upadło ponad 85 tysięcy przedsiębiorstw. Wszystko to jeszcze w Ameryce pogorszyła susza w rolniczych rejonach kraju. Ziemia zamieniała się w pył, co powodowało stratę plonów. Farmerzy razem z rodzinami rozpoczynali nowe życie na Zachodnim Wybrzeżu. W 1933 roku wiatry, które przechodziły wraz z burzami zabrały setki milionów ton górnej warstwy gleby. Tereny te nazywano Dust Bowl.
Podczas pierwszych lat kryzysu prezydent Hoover i rząd nie ingerowali w sprawy gospodarki, wierząc, że gospodarka sama się uzdrowi. Jednak w 1932 roku prezydentem został F.D. Roosevelt i w 1933 roku wprowadził program ingerencji państwa znany pod nazwą New Deal (Nowy Ład). Były to ustawy łagodzące biedę, pomoc bankom i ochronę oszczędności. Wprowadzono dotowanie cen żywności rolnej, określono minimalną płacę i rozpoczęto roboty publiczne, aby zmniejszyć bezrobocie.
Sytuacja poprawiła się, ale kryzys trwał do 1939 roku. Kryzys ten załamał system pożyczek międzynarodowych, który został ustanowiony w związku z odszkodowaniami wojennymi. Dotknęło to bezpośrednio Europę i Amerykę Północną, ale też i inne kraje, które prowadziły handel z tymi regionami świata. Kiedy te rynku upadły, rzesze ludzi na całym świecie straciły pracę. Wywołało to niepokoje i wzrost nacjonalizmu, a co za tym idzie, dojście do władzy Hitlera, wojna domowa w Hiszpanii, która była wojną między faszyzmem i socjalizmem.
Komentarze
.gif)