Wejście wojsk ZSRR do Afganistanu
Ciągłe potyczki i zamieszki przyczyniły się do wkroczenia wojsk ZSRR do Afganistanu i kolejnych tego skutków.
W 1979 roku na zaproszenie kabulskiego reżimu siły zbrojne wkroczyły do Afganistanu. Wojska interwencyjne obsadziły strategiczne punkty kraju i podjęły walkę ze zbuntowaną ludnością, ale jednocześnie dokonały rzezi wśród członków frakcji Chale, zabijając między innymi Amina. Nowym przywódcą afgańskich komunistów został szef frakcji Parczam, przywieziony z Moskwy Babrak Karmal. Zapowiadało to nasilenie walk wewnętrznych, bo nowe kierownictwo oparło się na mniejszościach narodowych, Tadżykach, Uzbekach, wzmacniając buntujących się plemion Pasztulów. Moskwa przypuszczała, że zachód zachowa się podobnie, jak w przypadku Angoli czy Etiopii, dlatego zostali zaskoczeni decyzją prezydenta Cartera o embargu na zboże do ZSRR oraz apel o zbojkotowaniu Olimpiady w Moskwie w 1980 roku. Jednak Europa Zachodnia odmówiła poparcia dla USA. Radziecka interwencja została zbagatelizowana i po kilku tygodniach Francja i Niemcy podjęły dialog dyplomatyczny. Regan sam zniósł embargo. Jednak w Afganistanie powstała partyzantka zorganizowana przez Pasztónów. Powstańcy mundżhadini za wiarę korzystali z baz położonych w Pakistanie i ranie, gdzie schroniło się pięć milionów uchodźców. Mudżahedini sunniccy (Pakistan) byli zaopatrywani w broń przez USA, Chiny i Arabię Saudyjską, szyici zaś korzystali z pomocy Iranu. Armia radziecka kontrolowała tylko największe miasta i arterie komunikacyjne.
Trudny górski teren uniemożliwiał uporanie się z nieprzyjacielem. Była to wojna nie do wygrania. Jedynym źródłem informacji były zawiadomienia o śmierci przesyłane rodzinom i pogłoski o strasznym losie żołnierzy. Była to sytuacja bez wyjścia, co powodowało niezadowolenie w korpusie oficerskim. Armia stała sięzwolenniczką umiarkowanych reform Andropowi i Gorbaczowa. Wojna ta przyniosła negatywne skutki psychologiczne i duże obciążenie gospodarki. Gorbaczow podjął działania do zakończenia wojny. Karmala zastąpił Nadżibullah, za którego zastąpiono hasła komunistyczne islamskimi. W kwietniu 1988 roku na mocy porozumień genewskich wycofano wojska, co nastąpiło w lutym 1989 roku. W tym samym czasie powstał rząd mudżahedinów, w którym został akredytowany przedstawiciel USA. Rozpoczął się czas dwuwładzy. W sierpniu 1991 roku nastąpił upadek Nadżibullaha, a w kwietniu 1992 roku milicja uzbecka obaliła generał. Stolicę opanowali mudżahedini Ahmada Szacha Masuda, którzy weszli w konflikt z fundamentalistami Gulbuddina Hekmatiara. W październiku 1994 roku władzę przejąć próbowali wyszkoleni w Pakistanie Talibowie, wychowankowie szkół koranicznych. W 1996 roku przejęli władzę nad większością Afganistanu wraz z Kabulem, spychając prezydenta Burhanuddina Rabbaniego na północ kraju.
Słowa kluczowe: afganistan zsrr USA carter talibowie
Komentarze
.gif)