Sun Jat-sen
Życie i działalność chińskiego rewolucjonisty przełomu dziewiętnastego i dwudziestego wieku.
Był chińskim rewolucjonistą urodził się od 1866 roku, a zmarł w 1925 roku. Uważany zarówno przez komunistów jak i nacjonalistów chińskich za założyciela współczesnych Chin. Pochodził z rodziny chłopskiej, ukończył szkołę anglikańską potem studiował medycynę w Hongkongu. Pracował jako lekarz w kilku chińskich miastach, ale uciekł z kraju w 1895 roku po niepowodzeniu zorganizowanej przez siebie rewolty skierowanej przeciwko rządzącej dynastii Cing. Na myśl polityczną Sun Jat-Sena wywarli wpływ zarówno Karol Marks, jak i Henry George. Dało się to zauważyć między innymi w manifeście Tung-meng Huej zwanej Ligi Związkowej założonej przez SunJat-sena w 1907 roku w Tokio. To rewolucyjne stowarzyszenie oraz trzy zasady Suna, nacjonalizm czyli obalenie dynastii mandżurskiej, demokracja czyli ustanowienie republiki i dobrobyt ludu czyli zrównanie w prawach do ziemi, stały się zalążkiem późniejszego Kuomintangu w 1912 roku. W 1911 roku na początku rewolucji w Chinach Sun opuścił Japonię, wrócił do ojczyzny i został tymczasowym prezydentem republiki, ale szybko zrezygnował ze stanowiska na rzecz Juana Szy-kaja. Kiedy Juan zlikwidował Kuomintang, Sun przyjął pomoc wojskowych i w 1923 roku utworzył odrębny rząd w Kantonie. W 1924 roku skorzystał z radzieckiej pomocy przy reorganizacji Kuomintangu, co w efekcie doprowadziło do podjęcia niewygodnej współpracy z Chińską Partią Komunistyczną. Aż do śmierci Sun Jat-sen nie zrezygnował z prób utworzenia w Chinach jednego rządu.
Słowa kluczowe: chiny Sun Jat-sen rewolucjonista cing
Komentarze
.gif)